//
Η Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων εορτάζεται κάθε χρόνο στις 9 Ιουνίου, με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με την ιδιαίτερη σημασία των αρχείων για την διατήρηση της συλλογικής μνήμης.
Το Κέντρο Ερευνών και Τεκμηρίωσης του Ωδείου Αθηνών (ΚΕΤΩΑ) θα εορτάσει την Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων με μια επιστημονική ημερίδα, η οποία θα πραγματοποιηθεί με αφορμή την ολοκλήρωση του έργου της πράξης Το Ωδείο Αθηνών στην Ψηφιακή Εποχή.
Στην ημερίδα, πλήθος ψηφιακών εφαρμογών (ψηφιακό αποθετήριο, διαδραστικά βίντεο, εικονικές εκθέσεις, τρισδιάστατα αντικείμενα, ψηφιακά παιχνίδια, κ.ά.) θα αποτελέσουν την αφορμή για σύντομες επιστημονικές ανακοινώσεις αλλά και στρογγυλές τράπεζες, με στόχο την ανάδειξη της Ιστορίας του Ωδείου Αθηνών ως κορυφαίου ιδρύματος παραστατικής παιδείας και καλλιτεχνικής δημιουργίας από τον 19ο αιώνα μέχρι και σήμερα.
10.00-10.30
Γενική παρουσίαση του έργου «Το Ωδείο Αθηνών στην Ψηφιακή Εποχή»
Στέλλα Κουρμπανά
10.30-11.30
Σχεδιάζοντας και Υλοποιώντας Το Ψηφιακό Αποθετήριο
Στέλλα Κουρμπανά, Νίκη Κρασάκη, Κωστής Ζουλιάτης, Γιάννος Ηλιάδης
11.30-12.00
Το Χρονολόγιο της Ιστορίας του Ωδείου Αθηνών: Η διδασκαλία της μουσικής και της δραματικής τέχνης σε μία χρονολωρίδα 155 ετών
Στέλλα Κουρμπανά, Μαίρη Δημάκη-Ζώρα
12.00 – 12.30: Διάλειμμα
12.30-13.00
Οι Ιστορικοί πλαγίαυλοι του Ωδείου Αθηνών, Πέτρος Στεργιόπουλος
Τα τύμπανα του Δημήτρη Μητρόπουλου, Δημήτρης Δεσύλλας
Η Πολυαγωγία του Ιάννη Ξενάκη, Νίκη Κρασάκη
13.00-13.30
Τα πέντε βίντεο του Αρχείου, Πέτρος Στεργιόπουλος, Στέλλα Κουρμπανά
13.30-14.00
Τα δύο διαδραστικά βίντεο του Κτηρίου, Λουκάς Μπαρτατίλας, Εύη Αναστασοπούλου
14.00-15.00: Διάλειμμα
15.00-15.30
Η σημασία των εκθέσεων στην προβολή των πολιτισμικών αγαθών, Ευρυδίκη Αντζουλάτου-Ρετσίλα
Σκέψεις για τον Στάθη Αρφάνη με αφορμή τα Στιγμιότυπα από τη Συλλογή του, Στέλλα Κουρμπανά, Κυριάκος Λουκάκος
Η παράδοση της “κλασικής μουσικής” στην Ελλάδα, Στέλλα Κουρμπανά, Ιωάννης Φούλιας
Οι γυναίκες του Ωδείου Αθηνών και όχι μόνο, Στέλλα Κουρμπανά, Μαγδαληνή Καλοπανά
15.30.16.30
Στρογγυλή τράπεζα Ι: Γυναίκες στη μουσική
Συμμετέχουν: Κωνσταντία Γουρζή, Ίρμγκαρντ Λερχ-Καλαβρυτινού, Κατερίνα Λεβίδου, Στεφανία Μεράκου
Συντονισμός: Νίκη Κρασάκη
16.30-17.00: Διάλειμμα
17.00-18.00
Δημιουργώντας εκπαιδευτικές εφαρμογές με το υλικό του Αρχείου
Πέτρος Στεργιόπουλος, Νίκη Κρασάκη, Στέλλα Κουρμπανά
18.00-19.00
Στρογγυλή Τράπεζα ΙΙ: Οι Μύθοι της Ιστορίας και το Ωδείο Αθηνών
Συμμετέχουν: Νάσος Βαγενάς, Νίκος Καραπιδάκης, Ιωάννης Αν. Μεταξάς, Πέτρος Στεργιόπουλος, Συντονισμός: Στέλλα Κουρμπανά
Εύη Αναστασοπούλου, Αρχιτέκτων, Υπεύθυνη Κτηριακών Υποδομών Ωδείου Αθηνών
Ευρυδίκη Αντζουλάτου-Ρετσίλα, Ομότιμη Καθηγήτρια Πολιτιστικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Μέλος Επιστημονικού Συμβουλίου ΚΕΤΩΑ
Νάσος Βαγενάς, Ποιητής, Ομότιμος Καθηγητής Ιστορίας και Θεωρίας της Λογοτεχνίας, Τ.Θ.Σ., ΕΚΠΑ, Μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου ΚΕΤΩΑ
Κωνσταντία Γουρζή, Συνθέτρια, Αρχιμουσικός
Δημήτρης Δεσύλλας, Καθηγητής Α΄ & Έφορος Τάξης Κρουστών του Ωδείου Αθηνών, Καθηγητής στo Κολλέγιο του Ωδείου Αθηνών, Σολίστ Κρουστών, Σόλο Τυμπανιστής ΚΟΑ, Σόλο Τυμπανιστής Mahler Chamber Orchestra, Σόλο Τυμπανιστής MusicAeterna, Συνθέτης
Μαίρη Δημάκη-Ζώρα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Παιδαγωγικό Τμήμα, ΕΚΠΑ, Mέλος Επιστημονικού Συμβουλίου ΚΕΤΩΑ
Κωστής Ζουλιάτης, Δρ. Μουσικολογίας, Συνεργάτης ΚΕΤΩΑ
Γιάννος Ηλιάδης, Δρ. Μουσικολογίας, Συνεργάτης ΚΕΤΩΑ
Μαγδαληνή Καλοπανά, Δρ. Μουσικολογίας, Ε.Δ.Ι.Π., Τ.Μ.Σ., ΕΚΠΑ
Νίκος Καραπιδάκης, Ιστορικός, Ομότιμος Καθηγητής, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, τ. Πρόεδρος Εφορείας των ΓΑΚ, Διευθυντής περιοδικού Νέα Εστία, Μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΚΕΤΩΑ
Στέλλα Κουρμπανά, Δρ. Μουσικολογίας, Διευθύντρια ΚΕΤΩΑ
Νίκη Κρασάκη, Συνθέτρια, Μουσικολόγος, Επιμελήτρια Αρχειακού Υλικού ΚΕΤΩΑ
Κατερίνα Λεβίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιστορικής Μουσικολογίας, Τ.Μ.Σ., ΕΚΠΑ
Ίρμγκαρντ Λερχ-Καλαβρυτινού, Ομότιμη Καθηγήτρια Ιστορικής Μουσικολογίας, Τ.Μ.Σ., ΕΚΠΑ, Μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου ΚΕΤΩΑ
Κυριάκος Λουκάκος, Κριτικός Μουσικής, τ. συνεργάτης Γ΄Προγράμματος ΕΡΑ, Επίτιμος Πρόεδρος, Ένωσης Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών
Στεφανία Μεράκου, Μουσικολόγος, τ. Διευθύντρια Μουσικής Βιβλιοθήκης “Λίλιαν Βουδούρη” του Συλλόγου “Οι Φίλοι της Μουσικής”
Ιωάννης Αν. Μεταξάς, Επίτιμος Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, ΕΚΠΑ
Λουκάς Μπαρτατίλας, Δρ. Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής, συνεργάτης του Ιδρύματος Bauhaus Dessau
Πέτρος Στεργιόπουλος, Μουσικός, Συνεργάτης ΚΕΤΩΑ
Ιωάννης Φούλιας, Καθηγητής Συστηματικής Μουσικολογίας, Τ.Μ.Σ., ΕΚΠΑ
Το πολύτιμο αρχειακό υλικό του Ωδείου Αθηνών αποτελεί έναν ανεξάντλητο θησαυρό που κρύβει άγνωστα κεφάλαια της μουσικής μας ιστορίας.
Εκτός από την πρόσβαση σε αυτό το υλικό στο Αποθετήριο, το έργο «Το Ωδείο Αθηνών στην Ψηφιακή Εποχή» δίνει την δυνατότητα περιήγησης στην Ιστορία του Ωδείου και των σημαντικών σταθμών αλλά και προσωπικοτήτων που συνδέθηκαν με αυτό, μέσω του Χρονολογίου.
Οι Ψηφιακές Εκθέσεις, τα Τρισδιάστατα Αντικείμενα και τα Βίντεο για γνωστούς και άγνωστους σπουδαστές του Ωδείου διηγούνται με διαδραστικό τρόπο συναρπαστικές Ιστορίες του Ωδείου Αθηνων. Οι εκπαιδευτικές εφαρμογές εξοικειώνουν ευχάριστα μικρούς και μεγάλους με κεφάλαια μουσικής παιδείας και πράξης, ενώ το εμβληματικό Κτήριο του Ωδείου προβάλλεται μέσα από διαδραστικά βίντεο και εφαρμογές.
Αναλυτικά για τα στοιχεία του έργου και της πράξης: https://www.athensconservatoire.gr/psifiakiepohi
♦ Οι γυναίκες του Ωδείου Αθηνών
Στον χώρο της μουσικής, όπως και στις υπόλοιπες τέχνες, ήταν εξαιρετικά σπάνιο μια γυναίκα να ξεχωρίζει σε θέσεις ηγετικές, όπως στη διεύθυνση ορχήστρας ή σε εκείνη του συνθέτη-δημιουργού. Με οδηγό το αρχειακό υλικό του Ωδείου Αθηνών παρακολουθούμε ιστορίες γυναικών, οι οποίες συνδέθηκαν με το Ωδείο και ξεχώρισαν σε μονοπάτια στα οποία συνήθως βάδιζαν μόνο άντρες. Στην έκθεση συναντούμε, εκτός από μουσικοπαιδαγωγούς, ερμηνεύτριες και συνθέτριες, γυναίκες μουσικογράφους, ιδρύτριες οργανισμών αλλά και μαέστρους.
♦ Στιγμιότυπα από τη Συλλογή του Στάθη Αρφάνη
Στην έκθεση αυτή αναδεικνύεται ένα μικρό τμήμα από το Αρχείο-Συλλογή του Στάθη Αρφάνη, το μεγαλύτερο και σημαντικότερο ιδιωτικό μουσικό αρχείο-συλλογή στην Ελλάδα. Σπάνιες ηχογραφήσεις Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, φωτογραφίες, αυτόγραφα καθώς και εκατοντάδες αρχειακά τεκμήρια αποτελούν ένα μοναδικό κομμάτι της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, το οποίο πλέον φυλάσσεται στο Ωδείο Αθηνών.
♦ Η παράδοση της κλασικής μουσικής στην Ελλάδα
Η έννοια της παράδοσης της μουσικής στην Ελλάδα είναι περισσότερο συνδεδεμένη με την λαϊκή δημιουργία και πράξη. Παράδοση, ωστόσο, στην Ελλάδα, χωρίς την ανάλογη αναγνώριση καταγράφει και η λόγια δημιουργία την οποία καταχρηστικά ονομάζουμε «κλασική». Το Αρχείο του Ωδείου Αθηνών αποτελεί ανεξερεύνητη πηγή πληροφοριών η οποία σκιαγραφεί την πορεία της λόγιας μουσικής παιδείας και πράξης στην νεώτερη Ελλάδα. Στην ομώνυμη ψηφιακή έκθεση, επιλεγμένα οπτικοακουστικά αρχειακά τεκμήρια ξεναγούν τον επισκέπτη στην ιστορία η αποδεικνύοντας πως η παράδοση της κλασικής μουσικής στην Ελλάδα είναι όχι μόνο πάρα πολύ σημαντική αλλά και άγνωστη.
Ποιός άραγε γνωρίζει το βουβό πιάνο και πιάνο που παίζει μόνο του; ή ότι στο Ωδείο Αθηνών φυλάσσονται ιστορικά όργανα του 19ου αιώνα;
Ότι ο Δημήτρης Μητρόπουλος έκανε δώρο στο Ωδείο Αθηνών τα τύμπανα της Φιλαρμονικής της Νέας Υόρκης;
Ότι ο Ιάννης Ξενάκης κατασκεύασε ένα υπολογιστικό σύστημα παραγωγής ήχου;
Ο επισκέπτης μπορεί να ανακαλύψει αυτές και πολλές άλλες ιστορίες μέσα από τα τρισδιάστατα ψηφιακά αντικείμενα του Ωδείου Αθηνών.
Οι Εκπαιδευτικές Εφαρμογές απευθύνονται σε μικρούς και μεγάλους. Εκτός από το ψηφιακό Σολφέζ, πέντε εκπαιδευτικές εφαρμογές μάς εισάγουν στον κόσμο της μουσικής μέσα από εικόνες και ήχους.
Ανακαλύπτουμε τα σχήματα και τους ήχους των οργάνων μιας Συμφωνικής Ορχήστρας στο Παιχνίδι των οργάνων, βοηθάμε τον Ζούκη και την Σπεράντζα να χωροθετήσουν μια Συμφωνική Ορχήστρα στο Ανακαλύπτω την Ορχήστρα, πειραματιζόμαστε με τη μετρονομική ακρίβεια ακούγοντας αποσπάσματα έργων ελληνικής μουσικής στο Παιχνίδι του Μετρονόμου, βρίσκουμε το σχέδιο μιας μελωδικής γραμμής από έργα Ελλήνων συνθετών στο Παιχνίδι της Μελωδίας και εντοπίζουμε τις δυναμικές διαφοροποιήσεις ελληνικών συμφωνικών έργων στο Παιχνίδι των Δυναμικών.
Ακόμη, Τέσσερις παλιοί μαθητές του Ωδείου Αθηνών, ο Δημήτρης Μητρόπουλος, ο Νίκος Σκαλκώτας, η Μαρία Κάλλας και η Τζίνα Μπαχάουερ μας καλούν να γνωρίσουμε την ιστορία τους μέσα από το Παιχνίδι των Ερωτήσεων.
Τέλος, ανακαλύπτουμε τις δωδεκάφθογγες σειρές του Νίκου Σκαλκώτα στο φύλλο πενταγράμμου από το οποίο μελετούσε ο ίδιος. Ακούμε τα σχεδιάσματα παίζοντας με τα τετράχορδα, βρίσκουμε τις σχέσεις τους και δημιουργούμε τις δικές μας σειρές τετραχόρδων στο Παιχνίδι των Σειρών.
Δυο διαδραστικά βίντεο για το εμβληματικό Κτήριο του Ωδείου ξεναγούν τον επισκέπτη στην ιστορία του κτηρίου του Ωδείου Αθηνών μέσα από μια εικονική περιήγηση αλλά και ένα εντυπωσιακό τρισδιάστατο μοντέλο του κτηρίου με διαδραστικά σημεία που εμβαθύνουν σε γεγονότα και ανθρώπους μέσα από την ιστορία της τέχνης και της αρχιτεκτονικής.
«Η εκδήλωση υποστηρίζεται από το Bodossaki Lectures on Demand-BLOD, την ηλεκτρονική βιβλιοθήκη διαλέξεων (blod.gr) του Ιδρύματος Μποδοσάκη»
